Για το Φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα

Οι Θεμελιώδεις Διαφορές του Φινλαδικού και του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος

Το ότι το Φινλαδικό εκπαιδευτικό σύστημα θεωρείται από τα καλύτερα του κόσμου είναι ευρύτερα γνωστό. Ποια είναι όμως τα συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι των άλλων συστημάτων, και το βασικότερο, ποιες είναι οι θεμελιώδεις διαφορές του έναντι του δικού μας εκπαιδευτικού συστήματος; Συνοπτικά, παρατίθενται ακολούθως, σύμφωνα με την αξιολογική κρίση του συντάκτη, οι βασικότερες διαφορές

·         Η σχολική μονάδα λειτουργεί με αυτονομία και μπορεί να αποφασίζει για τα εκπαιδευτικά προγράμματα που θα εφαρμόζονται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μαθητών/τριών.

·         Η αναλογία εκπαιδευτικού-μαθητών/τριών διαμορφώνεται με με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.

·         Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή προγραμμάτων εκμάθησης κοινωνικών δεξιοτήτων (social skills) και καθημερινότητα και για το λόγο αυτό η διδακτέα ύλη είναι πολύ περιορισμένη αλλά και πιο ουσιαστική.

·         Οι διδακτικές ώρες αρχίζουν από 19 για τις μικρές τάξεις και στο τέλος φθάνουν τις 30 στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα ενώ το σχολικό έτος ξεκινά μέσα Αυγούστου και λήγει αρχές Ιουνίου.

·         Η διεπιστημονική ομάδα του σχολείου, ορίζει και επιλέγει τα εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα που θα εφαρμοστούν στους μαθητές και όχι κάποια κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας

·         Στόχος του φινλαδικού συστήματος είναι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και η συνεργατικότητα. Για το λόγο αυτό, υπάρχουν ενιαίες σχολικές μονάδες καθόλα τα χρόνια φοίτησης των μαθητών και φυσικά ενιαίο πρόγραμμα χωρίς επικαλύψεις για όλη την υποχρεωτική 9ετή φοίτηση.

·         Δεν ανατίθεται μελέτη στο σπίτι καθώς είναι καθιερωμένο το ολοήμερο σχολείο, με στόχο να υφίσταται ελεύθερος χρόνος για άλλες απαραίτητες εξωσχολικές δραστηριότητες που επιθυμούν τα παιδιά.

·         Η αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση είναι πρώτιστο μέλημα και εύλογα γίνεται ευρεία χρήση  των ηλεκτρονικών μέσων διδασκαλίας και της διαθεματικής προσέγγισης της διδασκαλίας.

·         Η υλικοτεχνική υποδομή είναι άρτια με εργονομικές αίθουσες, πλήρως εξοπλισμένα εργαστήρια και πολλές βιβλιοθήκες.

·         Τα προγράμματα φοίτησης για εκπαιδευτικούς είναι πενταετούς διάρκειας με υψηλότατο ακαδημαϊκό επίπεδο και ιδιαίτερα απαιτητικά και διαθεματικά με έμφαση στη παιδαγωγική και διδακτική μεθοδολογία.

·         Παρά το υψηλό επίπεδο σπουδών, υφίσταται συνεχής αξιολόγηση η οποία έχει ως σκοπό την καταγραφή ενδεχόμενων προβλημάτων και τη διαρθρωτική βελτίωσή τους.

·         Οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν ιδιαίτερη εκτίμηση από το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα και αντίστοιχα έχουν ιδιαίτερα υψηλό status στην αγορά εργασίας.

·         Μέσα στα σχολεία υπάρχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες  με σκοπό την ψυχολογική και παιδαγωγική υποστήριξη μαθητών-γονέων και εκπαιδευτικών

·         Μεγάλη έμφαση δίνεται στον επαγγελματικό προσανατολισμό των μαθητών ενώ είναι δεδομένη και επιδιωκόμενη η σύνδεση του σχολείου με την αγορά εργασίας.

·         Αποτελεί βασική προτεραιότητα η τήρηση ενός μακροπρόθεσμου και στοχοθετημένου εκπαιδευτικού προγράμματος σύμφωνα με τις ανάγκες της χώρας για την εκάστοτε πολιτική ηγεσία η οποία δεν ανατρέπει αναιτιολόγητα τις υπάρχουσες δομές και αρχές

Συνοψίζοντας θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως αυτές οι διαφορές θα μπορούσαν να αποτελέσουν κορμό για οποιαδήποτε εκπαιδευτική μεταρρύθμιση επιθυμεί να κάνει η εκάστοτε πολιτική ηγεσία απλά εφαρμόζοντας μια πετυχημένη συνταγή και στη χώρα μας. Αρκεί όμως αυτό μόνο; Μάλλον πρώτα από όλα πρέπει να αλλάξει η αντίληψη μας για τη χρηστικότητα της δημόσιας εκπαίδευσης και να εξυψώσουμε τη παιδεία ως το υπέρτατο αγαθό και δικαίωμα που πρέπει να διαφυλάσσουμε ως κόρη οφθαλμού είτε είμαστε λειτουργοί της, είτε μαθητές είτε πολιτικοί ιθύνοντες..

Πηγή http://www.paideia-ergasia.gr/ επιμέλεια: Ταουσάνης Χρήστος | Επιστημονικός Υπεύθυνος Employ, Συγγραφέας Επιλέγω Σπουδές και Επάγγελμα | www.e-employ.gr

Οι αλλαγές στις εξετάσεις στο λύκειο

Ο αναπληρωτής υπουργός Παιδείας Τ. Κουράκης υπέγραψε εγκύκλιο με την οποία ενημερώνει τα Λύκεια ότι το υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων προωθεί Νομοθετική Ρύθμιση για αλλαγή στις γραπτές προαγωγικές εξετάσεις και στον τρόπο προαγωγής των μαθητών των Α΄ και Β΄ τάξεων Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου 

ΘΕΜΑ: Αλλαγή στις γραπτές προαγωγικές εξετάσεις και στον τρόπο προαγωγής των μαθητών των Α΄ και Β΄ τάξεων Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου βάσει νομοθετικής ρύθμισης που προωθείται.

Σας ενημερώνουμε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων προωθεί Νομοθετική Ρύθμιση για αλλαγή στις γραπτές προαγωγικές εξετάσεις και στον τρόπο προαγωγής των μαθητών των Α΄ και Β΄ τάξεων Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου.

Η ρύθμιση ορίζει τα εξής:

Α. H επιλογή των θεμάτων των προαγωγικών εξετάσεων για τις Α΄ και Β΄ τάξεις Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις Εσπερινού Γενικού Λυκείου κατά 50% από την Τράπεζα Θεμάτων παύει να ισχύει από την εξεταστική περίοδο Μαΐου-Ιουνίου 2015. Για τις Α΄ και Β΄ τάξεις Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις Εσπερινού Γενικού Λυκείου τα θέματα των προαγωγικών εξετάσεων ορίζονται αποκλειστικά από τους διδάσκοντες το μάθημα και είναι κοινά για όλα τα τμήματα της τάξης. Κατ’ εξαίρεση, είναι δυνατόν να δοθούν χωριστά θέματα, εάν συντρέχει αποχρών λόγος, ο οποίος αναγράφεται σε σημείωση στο έγγραφο που περιέχει τα θέματα και παράλληλα συντάσσεται και σχετική πράξη στο βιβλίο πράξεων του Διευθυντή του σχολείου.

Β. Για την προαγωγή των μαθητών στις Α΄ και Β΄ τάξεις Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις Εσπερινού Γενικού Λυκείου απαιτείται γενικός μέσος όρος τουλάχιστον εννέα και πέντε δέκατα (9,5), ο οποίος προκύπτει από τον Μ.Ο. των βαθμών ετήσιας επίδοσης του μαθητή όλων των γραπτώς εξεταζόμενων μαθημάτων συμπεριλαμβανομένου και του μαθήματος της Ερευνητικής Εργασίας όπου αυτό διδάσκεται.

Γ. Η εξεταστέα ύλη για τα μαθήματα των Α΄ και Β΄ τάξεων Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου δεν μπορεί να είναι λιγότερη από το μισό και περισσότερη από τα 2/3 της διδακτέας. Η επιλογή και ο ακριβής προσδιορισμός της για κάθε μάθημα γίνεται με εισήγηση των διδασκόντων και με την έγκριση του Διευθυντή του Λυκείου και γνωστοποιείται στους μαθητές πέντε (5) εργάσιμες ημέρες πριν από τη λήξη των μαθημάτων. 

Για περισσότερα βλ.  http://www.esos.gr/

8 του Μάρτη

ημέρα αφιερωμένη  στις γυναίκες, στον αγώνα τους, στην προσφορά τους!

Γυναίκα (χαρακτικό της Βάσως Κατράκη)

Μέρα της γυναίκας σήμερα και ποια να πρωτοδιαλέξω σε ένα ιστολόγιο που απευθύνεται κυρίως  στους μαθητές και τις μαθήτριές μου. Διάλεξα την Βάσω Κατράκη (1914-1988), χαράκτρια με σπουδαίο έργο που τιμήθηκε  με τα ανώτερα διεθνή βραβεία.

 Ιδού πώς αφηγείται η ίδια την ζωή της στο αυτοβιογραφικό της σημείωμα.  

Αυτοβιογραφικό σημείωμα

 Γεννήθηκα στο Αιτωλικό του Μεσολογγίου.

Το Αιτωλικό είναι ένα μικρό νησάκι, που το συνδέουνε με τη στεριά δυο μακριά πέτρινα γεφύρια με πολλές μικρές τοξωτές καμάρες. Το σπίτι μας ήτανε σχεδόν όλο μέσα στη θάλασσα και στη γειτονιά καθότανε όλο ψαράδες. Ένα ξυπόλυτο μελισσολόι τριγύριζε ολοήμερα, με τις γυναίκες τους συνέχεια γκαστρωμένες και τα παιδιά , μπακανιασμένα από την ελονοσία.

Ο πατέρας μου λεγότανε Γιώργης Λεονάρδος κι ήτανε κτηματίας, μα περισσότερο τραγουδούσε κι έψελνε στην εκκλησία με μια σπάνια ωραία, ζεστή φωνή. Όταν τραγουδούσε μαζευότανε κόσμος και κοσμάκης σπίτι μας για να τον ακούσει.

Η μανούλα μου ύφαινε ολοκέντητα λεπτά μεταξωτά και μπαμπακερά και πολύχρωμα μάλλινα κιλίμια. Είχε πάρει κι ένα χρυσό βραβείο σε μια Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι.

 Τα δυο μου αδέρφια, ήτανε μεγαλύτερα από μας τα κορίτσια. Ο μεγάλος, φοιτητής τότε της φιλολογίας μας έφερνε από την Αθήνα ένα μαγικό για μας κόσμο. Παλιά βιβλία με χρωματιστές χαλκογραφίες και ξυλογραφίες, χρωματιστές εικόνες και χαλκομανίες, μπογιές και πινέλα και δεν άφηνε παλιατζίδικο της Αθήνας αγύριστο. Ο μικρότερος, ό,τι έβλεπε το μάτι του τόκαναν τα χέρια του, και μαζί με όλα, ζωγραφίζανε κιόλας και οι δυό τους.

Γύρω-γύρω από τη μικρή μας θάλασσα ήτανε η έξοχή, γεμάτη ελιές, χωράφια καρπερά, μποστάνια, καπνοτόπια, σιτηρά. Μια ζωή στη στεργιά και στη θάλασσα, γεμάτη ιδρώτα και μόχθο.

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον μεγάλωσα. Διάβαζα βιβλία και βιβλία πούχε ο αδερφός μου κι οι φίλοι μας. Μ’ άρεσε πολύ το διάβασμα και πιο πολύ ή ποίηση. Κοντά στ’ αδέρφια μου ζωγράφιζα κι εγώ.

Κρυφά, ονειρευόμουνα να γίνω ζωγράφος, μα μου φαινότανε τόσο απίστευτα μεγάλο που δεν μπορούσε λογικά να χωρέσει στο μυαλό μου. Ό, τι έβλεπα, έλεγα:

- Εγώ αυτό μπορώ να το κάνω.

- Και πολλές φορές έβαζα τον εαυτό μου σε δοκιμασία.

Δεν ήξερα ακόμα ότι, άλλο πράμα είναι η Τέχνη.

Και μια μέρα, σφηνώθηκε ξαφνικά στο μυαλό μου ένα ερώτημα. Κι’ αν γίνω ζωγράφος;

Πώς έγινε έτσι άξαφνα αυτό, δεν το κατάλαβα. Χίλιες καμπάνες χτυπήσανε μέσα μου, κι έχασα τον κόσμο. Από τότε, δεν είχα τίποτε άλλό στο μυαλό μου νύχτα και μέρα.

Μα, χίλιες δυο αναποδιές ξεφυτρώσανε, και ξαφνικά, ο πατέρας μου αρρώστησε βαριά κι έπεσε πολύ πίκρα και θλίψη στο σπίτι μας, πού κράτησε εφτά ολόκληρα χρόνια.

Και κάποια μέρα, αφού πέθανε ο πατέρας μου, ξεκίνησα για την Αθήνα μην ξέροντας ακριβώς τι θα κάνω.

Πήγα στη Σχολή Καλών Τεχνών, κι έμαθα πώς σε λίγες μέρες θ’ αρχίζανε οι εξετάσεις. Αμέσως έτρεξα και γράφτηκα στη Σχολή. Έδωσα εξετάσεις.

Στη Σχολή Καλών Τεχνών είχα Καθηγητές τον Παρθένη στη Ζωγραφική και τον Κεφαλληνό στη Χαρακτική. Πήρα το Δίπλωμα της Σχολής το 1940 με μια τρίμηνη υποτροφία στη Ζωγραφική για τα νησιά και ένα βραβείο και δυό επαίνους στη Χαρακτική. Μετά αμέσως πόλεμος, κατοχή, πείνα, αντίσταση, και μετά πάλι εμφύλιος πόλεμος, πάλι σκοτωμοί άδικοι κι ακατονόμαστοι, εξορίες, φυλακές, όλα τα δεινά της Πατρίδας περάσανε από της δικής μου γενιάς τις πλάτες.

Έκανα πολλά ταξίδια σε πολλές Ευρωπαϊκές πόλεις, είδα πολλά Μουσεία και Πινακοθήκες.
Το 1955 έκαμα την πρώτη μου έκθεση.

Πηγή; http://www.vassokatraki.gr/

Μιλώντας η ίδια  για το έργο της, εξηγεί:
«Δε θέλω παρά να εκφράσω την αγάπη και τον ενθουσιασμό μου προς της ζωή. Κάθε στιγμή που μου ανήκει δεν θα ήθελα να είναι παρά ένας χαιρετισμός προς αυτήν. Να εκφράσω την αγάπη μου προς τον άνθρωπο και τη δικιά του ζωή, με τις χαρές, τα βάσανα και το μόχθο της. Προσπαθώ να εκφραστώ με τον πιο σαφή τρόπο. Αυτό το κάνω γιατί έτσι νιώθω. Με ενδιαφέρει να ‘ρθω σε όσο γίνεται πληρέστερη επικοινωνία με τους ανθρώπους, να μιλήσω με τη γλώσσα τους.  Αυτό είναι η πιο μεγάλη καταξίωση ενός καλλιτέχνη. Δε διαλέγω ορισμένα θέματα, μα βιώματα. Και αυτά μπορεί να έρχονται είτε από τη χώρα που ζεις είτε απ ’έξω, φτάνει να είναι ανθρώπινα.» 
Το κείμενο προέρχεται από: ekfrasi-art.gr/

Σε ανάλογο τόνο και το ποίημα που μας αφιερώνω για τη μέρα. ένα αγαπημένο ποίημα στο οποίο η γυναικεία ψυχή αποτυπώνεται από την αντρική πένα με τρόπο που ο διαχωρισμός καταργείται, γιατί από τους προσδιορισμούς του φύλου προκρίνεται ο προσδιορισμός του είδους: ο διαχωρισμός γυναικείο-αντρικό εδώ νικιέται - νικητής το ανθρώπινο.  

 Μίλτος Σαχτούρης, Ὀρυχεῖο

Σοῦ γράφω γεμάτη τρόμο μέσα ἀπὸ μιὰ στοὰ

νυχτερινὴ

φωτισμένη ἀπὸ μίαν ἐλάχιστη λάμπα σὰ δαχτυλίθρα

ἕνα βαγόνι περνάει ἀπὸ πάνω μου προσεχτικὰ

ψάχνει τὶς ἀποστάσεις του μὴ μὲ χτυπήσει

ἐγὼ πάλι ἄλλοτε κάνω πῶς κοιμᾶμαι ἄλλοτε

πῶς μαντάρω ἕνα ζευγάρι κάλτσες παλιὲς

γιατί ἔχουν ὅλα γύρω μου παράξενα παλιώσει

Στὸ σπίτι

χτὲς

καθὼς ἄνοιξα τὴ ντουλάπα ἔσβησε γίνηκε

σκόνη μ᾿ ὅλα τὰ ροῦχα της μαζὶ

τὰ πιάτα σπάζουν μόλις κανεὶς τ᾿ ἀγγίξει

φοβᾶμαι κι ἔχω κρύψει τὰ πηρούνια καὶ τὰ

μαχαίρια

τὰ μαλλιά μου ἔχουν γίνει κάτι σὰ στουπὶ

τὸ στόμα μου ἄσπρισε καὶ μὲ πονάει

τὰ χέρια μου εἶναι πέτρινα

τὰ πόδια μου εἶναι ξύλινα

μὲ τριγυρίζουν κλαίγοντας τρία μικρὰ παιδιὰ

δὲν ξέρω πῶς γίνηκε καὶ μὲ φωνάζουν μ ά ν α

Θέλησα νὰ σοῦ γράψω γιὰ τὶς παλιές μας τὶς χαρὲς

ὅμως ἔχω ξεχάσει νὰ γράφω γιὰ πράγματα

χαρούμενα

Νὰ μὲ θυμᾶσαι

Μάρτιος... καλό μήνα!

Και μην ξεχάσετε να βάλετε τον "Μάρτη" σας

Mars, Martis γνωρίζουμε πλέον ότι είναι το λατινικό όνομα για τον δικό μας θεό του πολέμου, τον Άρη. Και, μολονότι η Άνοιξη ημερολογιακά αρχίζει με το εαρινό ηλιοστάσιο στις 21 Μαρτίου, συμπεριλαμβάνεται και ο Μάρτιος στους ανοιξιάτικους μήνες μαζί με τον Απρίλιο και τον Μάιο. 

Η σημερινή πρώτη μέρα του, η 1η Μαρτίου, έχει καθιερωθεί ως παγκόσμια ημέρα κατά του αυτοβασανισμού (Self-Injury Awareness Day/SIAD). Την ημέρα αυτή πραγματοποιούνται παγκοσμίως καμπάνιες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για το θέμα του αυτοβασανισμού και τις συνέπειές του, μακριά από μας!! Πάντως το χαρακτηριστικό σήμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Αυτοβασανισμού, είναι ένα πορτοκαλί περικάρπιο ή κορδελάκι στο πέτο.

 Λέω λοιπόν να σας αφιερώσω ένα τραγουδάκι της εποχής μου, που μιλάει για μικρά γλυκά βασανάκια ανοιξιάτικα, έ, αυτά επιτρέπονται!!! Καλό μήνα σε όλους και όλες μας!!

Καλή Σαρακοστή

Καθαρά Δευτέρα σήμερα, απομένουν 48 μέρες μέχρι το Πάσχα.
Αργία για τα σχολεία, τα παιδιά πετούν χαρταετούς γεμίζοντας τον ουρανό με σχήματα και χρώματα. Το παλιό μας αναγνωστικό μάλιστα αυτό το έθιμο διάλεξε για να μας μάθει να γράφουμε και να διαβάζουμε σωστά τη δίφθογγο -άι.

Από το Αλφαβητάριο της Α΄ Δημοτικού

Ανάμεσα σε πολλά και υπέροχα κείμενα για τους χαρταετούς διάλεξα εκείνο του Εμπειρίκου:

Ανδρέας Εμπειρίκος Οι Χαρταετοί

Σε ωρισμένους τόπους ονομάζουν τα χέρια χέρες. Στα Ακροκεραύνια πετούν γυπαετοί. Στις πανωσιές σουρώνει η θάλασσα και αναγαλλιάζει. Στις ανοικτές πλατείες τα παιδιά πετούν τον Μάρτη χρωματιστούς αετούς από χαρτί.
            Κόκκινοι, πράσινοι, κίτρινοι και κάποτε γαλάζιοι, οι χάρτινοι αετοί λυσίκομοι και με μακριές ουρές, πετούν επάνω από την πόλι, όπως επάνω από την φτέρη των υψηλών βουνών οι αετοί.
            Εκστατικά υψώνουν τα παιδιά τα χέρια. Δείχνουν τους χάρτινους κομήτες με τις μακρυές ουρές. Ουράνιοι δράκοι πιο ψηλά τα αεροπλάνα, βροντούν και γράφουν στο στερέωμα με άσπρους καπνούς τις λέξεις:
ΚΑΛΑ ΛΕΟΝΑ ΝΟΛΑ ΠΥ.
            Είναι η ώρα κάτασπρη· η έκστασις γαλάζια. Η πόλις αχνίζει από ηδονή. Κουνούν τις χέρες τα παιδιά και, ακόμα, από τα στόματά των πηδούν σαν πίδακες οι λέξεις:
ΚΑΛΑ ΛΕΟΝΑ ΝΟΛΑ ΠΥ.

Στο τραπέζι της μέρας αυτής λιτό και νηστίσιμο το μενού, αλλά και εορταστικό: λαγάνα, ελιές, ταραμάς, χαλβάς...

Το τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας, Σπύρος Βασιλείου, 1950.

Μετράμε αντίστροφα λοιπόν τις 48 μέρες ως το Πάσχα, φροντίζοντας να αξιοποιήσουμε την κάθε μέρα με διάβασμα και επαναλήψεις. Καλή Σαρακοστή σε όλους και όλες!

«Stay hungry. Stay foolish».

Με το κείμενο αυτό δουλέψαμε την προηγούμενη βδομάδα στην Β λυκείου. Αφιερώσαμε ένα δίωρο στην επεξεργασία ολόκληρης της ομιλίας (και των τριών ιστοριών). Στην σημερινή ανάρτηση περιορίζομαι σε μια ενδεικτική παρουσίαση της δουλειάς μας στην πρώτη ιστορία. 

«Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου»

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2011

ΣΤΙΣ 24 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ φέτος, 2011, ο αμερικανός επιχειρηματίας Στιβ Τζομπς, 56 ετών, συνιδρυτής, πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Apple, υπέβαλε την παραίτησή του, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί πλέον (υπονοώντας σοβαρά προβλήματα υγείας) να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του.

Ο Στιβ Τζομπς πριν από λίγες μέρες υπέβαλε την παραίτησή του «κουρασμένος και αδύναμος» από την αρρώστιά του. Στις 12 Ιουνίου του 2005, ο Τζομπς είχε κάνει μια συγκλονιστική ομιλία κατά την τελετή αποφοίτησης στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Κατά τη διάρκειά της, οι περισσότεροι απόφοιτοι έκλαιγαν συνεχώς. Στο τέλος, το χειροκρότημα δεν θα σταματούσε εάν δεν εκλιπαρούσε ο ίδιος τους φοιτητές, τους καθηγητές, τους συγγενείς και φίλους, «please stop, before Ι start». Η ομιλία εκείνη «κυκλοφόρησε» στο Ιντερνετ και έχει διαβαστεί από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Τη μεταφράσαμε, και τη δημοσιεύουμε ολόκληρη σήμερα, στο «Ανθρώπων Εργα και Ημέρες».

Είναι τιμή μου που είμαι μαζί σας σήμερα στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Για να σας πω και την αλήθεια, αυτό είναι το πλησιέστερο που έχω φτάσει ποτέ σε τελετή αποφοίτησης. Σήμερα, θέλω να σας πω τρεις ιστορίες από τη ζωή μου. Αυτό, όλο κι όλο. Τίποτα σπουδαίο. Απλώς τρεις ιστορίες.

1Η πρώτη έχει να κάνει με το πώς να ενώνεις σημεία.

Εγώ εγκατέλειψα τις σπουδές μου στο Κολέγιο Reed τους πρώτους 6 μήνες, αλλά παρέμεινα εκεί ως drop-in (σ.σ.: που είναι ο φοιτητής ο οποίος αντί για 4 χρόνια, επιλέγει να σπουδάσει μόνο για 2 χρόνια στο πανεπιστήμιο) για άλλους 18 μήνες, οπότε και τα παράτησα οριστικά. Γιατί το έκανα αυτό, λοιπόν;

Ολα άρχισαν προτού καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Πίστευε πολύ βαθιά ότι θα έπρεπε να υιοθετηθώ από απόφοιτους πανεπιστημίου, από μορφωμένους ανθρώπους δηλαδή, και έτσι όλα είχαν κανονιστεί ώστε μόλις γεννιόμουν να με υιοθετούσαν ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που, μόλις βγήκα από τη κοιλιά της μητέρας μου, οι δύο αυτοί άνθρωποι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι ήθελαν κορίτσι. Ετσι, λοιπόν, οι σημερινοί μου γονείς, οι οποίοι ήσαν σε λίστα αναμονής τότε, έλαβαν ένα τηλεφώνημα στη μέση της νύχτας και άκουσαν κάποιον να τους λέει: «Εχουμε, αναπάντεχα, ένα νεογέννητο αγόρι. Το θέλετε;». Και είπαν: «Βεβαίως».

Η βιολογική μου μητέρα ανακάλυψε αργότερα ότι η θετή μου μητέρα ποτέ δεν είχε αποφοιτήσει από κανένα πανεπιστήμιο, και ότι ο θετός μου πατέρας δεν είχε αποφοιτήσει καν από γυμνάσιο. Ετσι, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα στα οποία χρειαζόταν η συμφωνία της ώστε να οριστικοποιηθεί η υιοθεσία μου. Υποχώρησε, όμως, λίγους μήνες αργότερα, όταν οι θετοί μου γονείς υποσχέθηκαν ότι κάποια μέρα θα με έστελναν σε πανεπιστήμιο. Να μορφωθώ.

Πράγματι, 17 χρόνια μετά, πήγα για σπουδές σε πανεπιστήμιο. Αλλά πολύ αφελώς, επέλεξα ένα πανεπιστήμιο το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι και το Στάνφορντ, και έτσι όλες οι οικονομίες των σκληρά εργαζομένων γονιών μου ξοδεύονταν για τα δίδακτρά μου. Επειτα από 6 μήνες, όμως, δεν είχα ειλικρινή απάντηση στο ερώτημα εάν άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους.

Δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Και δεν είχα ιδέα εάν η πανεπιστημιακή ζωή θα με βοηθούσε να βρω την απάντηση. Κι όμως, ήμουν εκεί, και σπούδαζα, ξοδεύοντας όλα τα χρήματα που οι γονείς μου είχαν εξοικονομήσει ολόκληρη ζωή.

Ετσι, λοιπόν, πήρα μια μέρα την απόφαση να εγκαταλείψω τις σπουδές, πιστεύοντας ειλικρινά ότι όλα θα τακτοποιηθούν και ότι θα βρω τελικά το δρόμο μου. Ηταν σχεδόν τρομακτικό, τότε, αυτό που έκανα, αλλά καθώς κοιτάζω πίσω τώρα, νομίζω πως ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ. Τη στιγμή που εγκατέλειψα το κανονικό πρόγραμμα σπουδών, σταμάτησα να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα που δεν με ενδιέφεραν και άρχισα να πηγαίνω σ' εκείνα που μου φαίνονταν πιο ενδιαφέροντα. Κατ' επιλογήν.

Δεν ήταν όλα ωραία, εύκολα και ρομαντικά τότε. Δεν είχα δικό μου δωμάτιο στη φοιτητική εστία, κοιμόμουν στο πάτωμα των δωματίων μερικών φίλων μου, πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα. Κι όμως, τα λάτρευα όλ' αυτά. Και όσα πράγματα ανακάλυψα τυχαία, ακολουθώντας την περιέργεια και τη διαίσθησή μου, αργότερα αποδείχτηκαν ανεκτίμητα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα:

Το Κολέγιο Reed, εκείνον τον καιρό, διέθετε την πιο καλή σχολή καλλιγραφίας σε όλη τη χώρα. Σε όλη τη πανεπιστημιούπολη, κάθε αφίσα, κάθε ταμπέλα σε κάθε ντουλάπα ή συρτάρι καθηγητή, λέκτορα ή φοιτητή ήταν γραμμένη στο χέρι με την πιο όμορφη καλλιγραφία. Εγώ, επειδή είχα παραιτηθεί από το κανονικό πρόγραμμα σπουδών και έτσι δεν ήμουν αναγκασμένος να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα, αποφάσισα να πάρω το μάθημα της καλλιγραφίας και να μάθω και εγώ να γράφω έτσι ωραία.

Εμαθα, λοιπόν, για τις γραμματοσειρές serif και san serif, έμαθα να τροποποιώ το διάστημα μεταξύ διαφόρων συνδυασμών γραμμάτων και έμαθα τι είναι εκείνο που κάνει τη σπουδαία τυπογραφία πραγματικά σπουδαία. Ηταν υπέροχο, ήταν ιστορικό, ήταν καλλιτεχνικά διακριτικό με τρόπο που καμιά επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και εγώ το έβρισκα τόσο, μα τόσο συναρπαστικό.

Τίποτα απ' όλα αυτά δεν είχαν βέβαια καμία ελπίδα πρακτικής εφαρμογής στη ζωή μου. Αλλά δέκα χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο υπολογιστή Macintosh, όλα όσα έμαθα στο μάθημα της καλλιγραφίας μού ξανάρθαν πάλι. Και τα ενσωματώσαμε όλα στο Mac. Ηταν το πρώτο κομπιούτερ με πραγματικά υπέροχη τυπογραφία. Ετσι, εάν δεν είχα παρατήσει εκείνον τον κύκλο υποχρεωτικών μαθημάτων στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, το Mac δεν θα είχε ποτέ ούτε τις πολλαπλές γραμματοσειρές ούτε και τα fonts με αναλογικά διαστήματα. Και μιας και τα Windows απλώς αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό, σήμερα που σας μιλάω, κανένα PC να μην είχε αυτές τις εφαρμογές. Εάν δεν είχα παρατήσει τότε τα υποχρεωτικά μαθήματα, δεν θα πήγαινα ποτέ σ' αυτές τις τάξεις καλλιγραφίας και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν την υπέροχη τυπογραφία που έχουν σήμερα.

Βεβαίως, ήταν αδύνατον να δω τόσο πολύ μακριά όταν σπούδαζα τότε στο πανεπιστήμιο και να συνδέσω τα σημεία. Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Ετσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου.

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ mich@enet.gr, www.filoftero.blogspot.com ΥΓ.: Το πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά, υπάρχει στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση: http://news. stanford.edu/news/2005/june15/jobs-061505.html

Ερωτήσεις

1. Ο Στιβ Τζομπς:

Α) είναι απόφοιτος του πανεπιστημίου του Στάνφορντ

Β) είναι απόφοιτος του Reed

Γ) δεν είναι απόφοιτος πανεπιστημίου

2. Ο Τζομπς, σύμφωνα με την επιθυμία της βιολογικής του μητέρας:

Α) υιοθετήθηκε από γονείς επιστήμονες

Β) υιοθετήθηκε από γονείς μέσης/κατώτερης μόρφωσης

Γ) από κανέναν από τους παραπάνω

3.  Ο Στιβ Τζομπς αποφάσισε να εγκαταλείψει τις σπουδές του:

Α) επειδή ήταν αφελής

Β) επειδή οι γονείς του το ζήτησαν

Γ) επειδή το κόστος των σπουδών του ήταν πολύ μεγάλο

4.   Στο διάστημα που φοιτούσε ως drop-in

Α) η ζωή του ήταν ρομαντική

Β) έπινε Κόκα Κόλα, που την αγόραζε 5 σεντς τη μία

Γ) ήταν δυστυχισμένος, γιατί η ζωή του ήταν δύσκολη

Δ) του άρεσε η ζωή του με όλες της τις δυσκολίες

5.  Στην πανεπιστημιούπολη

Α) εντυπωσιάστηκε από τις αφίσες στους δρόμους

Β) έγραφε τις ταμπέλες με τα ονόματα των καθηγητών για τα ντουλάπια και τα συρτάρια τους

Γ) παρακολούθησε τη σχολή καλλιγραφίας στο Κολέγιο Reed

6. Στο σχεδιασμό του πρώτου υπολογιστή Macintosh

Α) αντέγραψε τα Windows

Β) ενσωμάτωσε στο Mac τις γνώσεις που απέκτησε  στο μάθημα της καλλιγραφίας

Γ) τα PC δεν διαθέτουν σήμερα καλλιγραφικές γραμματοσειρές

7. Στην πρώτη αυτή ιστορία ο Τζομπς έδωσε τον τίτλο: πώς να ενώνεις σημεία

Α) ποια γεγονότα της ζωής του ή ποιες δικές του αποφάσεις ονομάζει «σημεία»;

Β) Πώς ενώνονται τα σημεία;

Γ) Σε ποιο συμπέρασμα τον οδηγεί η ένωση των σημείων;

Δ) Θα χαρακτηρίζατε το συμπέρασμα α. Αισιόδοξο, β. Απαισιόδοξο

8. Γιατί διάλεξε να πει αυτή την ιστορία στους φοιτητές την ημέρα της αποφοίτησής τους;

9. Τι απήχηση είχε η ομιλία του Τζομπς  στο ακροατήριο του Στάνφορντ;

10. Ποιες σκέψεις  και συναισθήματα προκάλεσε σε σένα η ιστορία αυτή;

Να τα παρουσιάσεις σε ένα μικρό κείμενο (± 200 λέξεις). Το κείμενο αυτό το γράφεις, για να το στείλεις με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ως απάντηση σε έναν φίλο σου:  στο τελευταίο του mail σου έγραφε για οικογενειακά και οικονομικά προβλήματα και σου φάνηκε πολύ απαισιόδοξος και απογοητευμένος.   

άμεση κατάργηση

της επιλογής του 50% των θεμάτων των προαγωγικών εξετάσεων της Α και Β λυκείου ανήγγειλε μόλις ο πρωθυπουργός στις προγραμματικές δηλώσεις στην Βουλή. 

Με μεγάλη χαρά ακούσαμε ότι το σύνολο των θεμάτων στις εξετάσεις θα επιλέγεται από τους καθηγητές που δίδαξαν το μάθημα. Ιδιαίτερα για τα μη προνομιούχα σχολεία, όπως το δικό μας, αυτά ήταν πραγματικά καλά νέα. 

Εκπαιδευτικοί και μαθητές συνεχίζουμε τη δουλειά μας με προσήλωση και αφοσίωση, απαλλαγμένοι από την επίπλαστη ανάγκη των φροντιστηρίων και τις τέσσερις πανελλαδικές εξετάσεις.