Θουκυδίδης 3. 79 - 81

Θουκυδίδης 3. 79-81/κείμενο

Μετάφραση

[79.1]  Και οἱ Κερκυραῖοι δείσαντες  μὴ σφίσιν ἐπιπλεύσαντες ἐπὶ τὴν πόλιν  ὡς  κρατοῦντες οἱ πολέμιοι ἢ τοὺς ἐκ τῆς νήσου ἀναλάβωσιν ἢ καὶ ἄλλο τι νεωτερίσωσι, τούς τε ἐκ τῆς νήσου πάλιν ἐς τὸ Ἥραιον διεκόμισαν καὶ τὴν πόλιν ἐφύλασσον. [79.2] οἱ δ᾿ ἐπὶ μὲν τὴν πόλιν οὐκ ἐτόλμησαν πλεῦσαι κρατοῦντες τῇ ναυμαχίᾳ, τρεῖς δὲ καὶ δέκα ναῦς ἔχοντες τῶν Κερκυραίων ἀπέπλευσαν ἐς τὴν ἤπειρον, ὅθενπερ ἀνηγάγοντο. [79.3] τῇ δ᾿ ὑστεραίᾳ ἐπὶ μὲν τὴν πόλιν οὐδὲν μᾶλλον ἐπέπλεον, καίπερ ἐν πολλῇ ταραχῇ καὶ φόβῳ ὄντας καὶ Βρασίδου παραινοῦντος, ὡς λέγεται, Ἀλκίδᾳ, ἰσοψήφου δὲ οὐκ ὄντος· ἐπὶ  δὲ τὴν Λευκίμμην τὸ ἀκρωτήριον ἀποβάντες ἐπόρθουν τοὺς ἀγρούς.      [80.1] ὁ δὲ δῆμος τῶν Κερκυραίων ἐν τούτῳ περιδεὴς γενόμενος μὴ ἐπιπλεύσωσιν αἱ νῆες, τοῖς τε ἱκέταις ᾖσαν ἐς λόγους καὶ τοῖς ἄλλοις,  ὅπως σωθήσεται ἡ πόλις,  καί τινας αὐτῶν ἔπεισαν ἐς τὰς ναῦς ἐσβῆναι· ἐπλήρωσαν γὰρ ὅμως τριάκοντα προσδεχόμενοι τὸν ἐπίπλουν. [80.2] οἱ δὲ Πελοποννήσιοι μέχρι μέσου ἡμέρας δῃώσαντες τὴν γῆν ἀπέπλευσαν, καὶ ὑπὸ νύκτα αὐτοῖς ἐφρυκτωρήθησαν ἑξήκοντα νῆες Ἀθηναίων προσπλέουσαι ἀπὸ Λευκάδος· ἃς οἱ Ἀθηναῖοι πυνθανόμενοι τὴν στάσιν καὶ τὰς μετ᾿ Ἀλκίδου ναῦς ἐπὶ Κέρκυραν μελλούσας πλεῖν ἀπέστειλαν   καὶ Εὐρυμέδοντα τὸν Θουκλέους στρατηγόν.  [81.1] οἱ μὲν οὖν Πελοποννήσιοι τῆς νυκτὸς εὐθὺς κατὰ τάχος ἐκομίζοντο ἐπ᾿ οἴκου παρὰ τὴν γῆν· καὶ ὑπερενεγκόντες τὸν Λευκαδίων ἰσθμὸν τὰς ναῦς, ὅπως μὴ περιπλέοντες ὀφθῶσιν, ἀποκομίζονται. [81.2] Κερκυραῖοι δὲ αἰσθόμενοι τάς τε Ἀττικὰς ναῦς προσπλεούσας τάς τε τῶν πολεμίων οἰχομένας, λαβόντες τούς τε Μεσσηνίους ἐς τὴν πόλιν ἤγαγον πρότερον ἔξω ὄντας, καὶ τὰς ναῦς περιπλεῦσαι κελεύσαντες ἃς ἐπλήρωσαν ἐς τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα, ἐν ὅσῳ περιεκομίζοντο, τῶν ἐχθρῶν εἴ τινα λάβοιεν, ἀπέκτεινον· καὶ ἐκ τῶν νεῶν ὅσους ἔπεισαν ἐσβῆναι ἐκβιβάζοντες ἀπεχρῶντο, ἐς τὸ Ἥραιόν τε ἐλθόντες τῶν ἱκετῶν ὡς πεντήκοντα ἄνδρας δίκην ὑποσχεῖν ἔπεισαν καὶ κατέγνωσαν πάντων θάνατον. [81.3] οἱ δὲ πολλοὶ τῶν ἱκετῶν, ὅσοι οὐκ ἐπείσθησαν, ὡς ἑώρων τὰ γιγνόμενα, διέφθειρον αὐτοῦ ἐν τῷ ἱερῷ ἀλλήλους, καὶ ἐκ τῶν δένδρων τινὲς ἀπήγχοντο,   οἱ δ᾿ ὡς ἕκαστοι ἐδύναντο ἀνηλοῦντο. [81.4] ἡμέρας τε ἑπτά, ἃς ἀφικόμενος ὁ Εὐρυμέδων ταῖς ἑξήκοντα ναυσὶ παρέμεινε, Κερκυραῖοι σφῶν αὐτῶν τοὺς ἐχθροὺς δοκοῦντας εἶναι ἐφόνευον, τὴν μὲν αἰτίαν ἐπιφέροντες τοῖς τὸν δῆμον καταλύουσιν, ἀπέθανον δέ τινες καὶ ἰδίας ἔχθρας ἕνεκα,  καὶ ἄλλοι χρημάτων σφίσιν ὀφειλομένων ὑπὸ τῶν λαβόντων· [81.5] πᾶσά τε ἰδέα κατέστη θανάτου, καὶ οἷον φιλεῖ ἐν τῷ τοιούτῳ γίγνεσθαι,  οὐδὲν ὅτι οὐ ξυνέβη καὶ ἔτι περαιτέρω. καὶ γὰρ πατὴρ παῖδα ἀπέκτεινε καὶ ἀπὸ τῶν ἱερῶν ἀπεσπῶντο καὶ πρὸς αὐτοῖς ἐκτείνοντο, οἱ δέ τινες καὶ περιοικοδομηθέντες ἐν τοῦ Διονύσου τῷ ἱερῷ ἀπέθανον.

[79.1] Και οι Κερκυραίοι, επειδή φοβήθηκαν  μήπως οι εχθροί, αφού πλεύσουν εναντίον της πόλης τους ως νικητές ή πάρουν πίσω τους αιχμαλώτους από το νησί ή επιχειρήσουν και κάποια άλλη εχθρική ενέργεια, τους μετέφεραν πίσω στο ναό της Ήρας και φρουρούσαν την πόλη. [79.2] Οι Πελοποννήσιοι όμως δεν τόλμησαν να πλεύσουν εναντίον της πόλης, αν και ήταν νικητές στη ναυμαχία, αλλά, έχοντας (αιχμαλωτίσει) δεκατρία πλοία των Κερκυραίων, απέπλευσαν για την ηπειρωτική ακτή απ’ όπου ακριβώς ξεκίνησαν. [79.3] Και την επόμενη ημέρα επίσης δεν έπλεαν, εναντίον της πόλης, αν και (οι πολίτες) βρίσκονταν σε μεγάλη σύγχυση και φόβο και παρόλο που ο Βρασίδας παρακινούσε, όπως λέγεται,  τον Αλκίδα (για επίθεση), χωρίς να έχει όμως ίση ψήφο. Αφού αποβιβάστηκαν στη Λευκίμμη, το ακρωτήριο, λεηλατούσαν τους αγρούς. [80.1] Και στο μεταξύ οι δημοκρατικοί Κερκυραίοι, τρομοκρατημένοι μήπως πλεύσουν εναντίον τους τα (εχθρικά) πλοία, άρχισαν διαπραγματεύσεις και με τους ικέτες και με τους άλλους (ολιγαρχικούς) για το πώς θα σωθεί η πόλη και έπεισαν μερικούς απ’ αυτούς να μπουν στα πλοία. Επάνδρωσαν ωστόσο τριάντα πλοία, γιατί περίμεναν την επίθεση. [80.2] Οι Πελοποννήσιοι όμως, αφού λεηλάτησαν τη χώρα μέχρι το μεσημέρι, αναχώρησαν με τα πλοία τους και κατά τη διάρκεια της νύχτας τους αναγγέλθηκε με πυρσούς ότι πλησίαζαν από τη Λευκάδα εξήντα πλοία αθηναϊκά. Αυτά τα έστειλαν οι Αθηναίοι, όταν πληροφορήθηκαν την εσωτερική αναταραχή,  και ότι τα πλοία με τον Αλκίδα επρόκειτο να πλεύσουν εναντίον της Κέρκυρας  και (έστειλαν) στρατηγό τον Ευρυμέδοντα, το γιο του Θουκλή. [81.1] Οι Πελοποννήσιοι λοιπόν αμέσως τη νύχτα και όσο πιο γρήγορα μπορούσαν μεταφέρονταν στην πατρίδα τους, (πλέοντας) κοντά στη στεριά. Και αφού μετέφεραν τα πλοία τους πάνω από τον ισθμό της Λευκάδας, για να μη γίνουν αντιληπτοί κάνοντας τον γύρο του νησιού,  αποχώρησαν. 81.2] Οι Κερκυραίοι όμως, όταν αντιλήφθηκαν ότι τα αθηναϊκά πλοία πλησίαζαν και ότι τα πλοία των εχθρών είχαν φύγει, αφού πήραν τους Μεσσηνίους που προηγουμένως ήταν έξω, τους οδήγησαν στην πόλη και, αφού πρόσταξαν τα πλοία που επάνδρωσαν να πλεύσουν προς το Υλλαϊκό λιμάνι, ενόσω έκαναν τον περίπλου, όποιον από τους εχθρούς έπιαναν τον σκότωναν· και όσους (ολιγαρχικούς) έπεισαν να επιβιβαστούν αφού αποβίβαζαν από τα πλοία, τους θανάτωναν, και αφού ήρθαν στο Ήραιο, περίπου πενήντα άνδρες από τους ικέτες τους έπεισαν να  δικαστούν και τους καταδίκασαν όλους σε θάνατο. [81.3] Οι περισσότεροι όμως από τους ικέτες, όσοι δεν πείστηκαν, όταν έβλεπαν αυτά που γίνονταν, σκότωναν ο ένας τον άλλο εκεί μέσα στο ναό, και μερικοί κρεμιούνταν από τα δέντρα (που βρίσκονταν στο ιερό), ενώ άλλοι τερμάτιζαν τη ζωή τους, όπως μπορούσε ο καθένας. [81.4] Και για εφτά ημέρες, που παρέμεινε από την άφιξή του ο Ευρυμέδοντας με τα εξήντα πλοία, οι Κερκυραίοι σκότωναν από τους συμπολίτες τους όσους θεωρούσαν ότι ήταν εχθροί τους, και παρόλο που πρόβαλλαν ως κατηγορία εναντίον τους ότι προσπαθούσαν να καταλύσουν τη δημοκρατία, μερικοί σκοτώθηκαν και εξαιτίας προσωπικής έχθρας   και άλλοι σκοτώθηκαν από τους οφειλέτες τους, για χρήματα που τους οφείλονταν. [81.5] Και διαπράχθηκαν κάθε είδους φόνοι και τίποτα δεν παραλείφθηκε που να μην έγινε απ’ όσα συνηθίζεται να γίνονται σε τέτοιες περιστάσεις και ακόμα περισσότερα. Και ο πατέρας σκότωνε το παιδί του και (οι ικέτες) απομακρύνονταν με τη βία από τα ιερά και σκοτώνονταν μπροστά σ’ αυτά, μερικοί άλλοι εξάλλου, αφού περικλείστηκαν με τοίχο, πέθαναν μέσα στο ναό του Διονύσου.

---

 [81.2] περιπλεῦσαι: Αφού βρείτε στον χάρτη το λιμάνι του Αλκίνου, από όπου ξεκίνησαν τα πλοία αυτά, καθώς και το Υλλαϊκό λιμάνι, όπου κατευθύνονται, να εξηγήσετε γιατί ο Θουκυδίδης, αναφερόμενος στην πορεία τους,  χρησιμοποιεί το ρήμα περιπλέω, το οποίο δεν αποδίδεται κατά λέξη στην μετάφραση.

Κάντε κλικ πάνω στην εικόνα για να την μεγεθύνετε.

Μάρτιος! καλό μήνα σε όλους

O Μάρτιος ήταν ο πρώτος μήνας του έτους στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο. To  όνομα Martius  του το έδωσε ο Ρωμύλος, ο μυθικός γενάρχης των Ρωμαίων, για να τιμήσει τον πατέρα του, το θεό ΄Αρη (λατ. Mars, -Martis). Μάρτιος λοιπόν σημαίνει "του Άρη"και είναι λογικό, αν σκεφτεί κανείς ότι ήταν ο μήνας που μπορούσαν πάλι, μετά το χειμώνα, να αρχίσουν οι πόλεμοι και οι εχθροπραξίες.

 Γιάννης Τσαρούχης, Οι μήνες, Μάρτιος, (1968-69)

Ο θεός αυτός όμως, εκτός από τον πόλεμο, συνδεόταν και με την καρπερότητα, τη γονιμότητα της γης. Σχετική είναι η αφήγηση της ένωσής του με την Άγλαυρο, μεταφορά για την καλλιεργήσιμη γη (Ἀγλαύρου μὲν οὖν καὶ Ἄρεος Ἀλκίππη γίνεται. Απολλόδ. Βιβλιοθήκη, 3. 14, 2). 

Ως γονιμικός θεός λοιπόν, σηματοδοτεί την έναρξη της Άνοιξης, την έναρξη του γαμήλιου πανηγυριού της φύσης. 

Ήρθε, ήρθε χελιδόνα  τραγουδούν σε πολλά μέρη της Ελλάδας την 1η Μαρτίου (ή αλλού την 21η, με την εαρινή ισημερία) τα παιδιά κρατώντας ένα ξύλινο, συνήθως, ομοίωμα χελιδονιού που το φτιάχνουν μόνα τους. Καλωσορίζουν τους προάγγελους της Άνοιξης γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, τραγουδώντας τα κάλαντα της Άνοιξης και ζητώντας φιλέματα. Ιδού η εκδοχή της Θράκης, όπως τη μετέφερε ο Ν.Γ. Πολίτης: 

Ήρθε, ήρθε χελιδόνα

ήρθε και άλλη μεληδόνα

κάθισε και λάλησε
και γλυκά κελάηδησε:

«Μάρτη, Μάρτη μου καλέ

και Φλεβάρη φοβερέ,
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις,
καλοκαίρι θα μυρίσεις.
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις,
πάλιν άνοιξη θ' ανθίσεις».
Συ καλή νοικοκυρά,
έμπα στο κελάρι σου,
δώσε και μιαν ορνιθίτσα
φέρε και μια κουλουρίτσα.

Πηγή: www.pi-schools.gr/.../g_a_arh_el_gl_bm_(141-182)_18b.doc‎

Τα παιδιά τραγουδούν τον ερχομό της Άνοιξης, καλωσορίζοντας τους αγγελιοφόρους της, τα χελιδόνια. Πόσο παλιό μπορεί να είναι αυτό το έθιμο; 

 – “Το Χελιδόνισμα της Ρόδου”

Το χελιδόνισμα της Ρόδου

μετάφραση

ἦλθ᾽ ἦλθε χελιδών καλὰς ὥρας ἄγουσα, καλοὺς ἐνιαυτούς, ἐπὶ γαστέρα λευκά, 5 ἐπὶ νῶτα μέλαινα. παλάθαν σὺ προκύκλει ἐκ πίονος οἴκου οἴνου τε δέπαστρον τυροῦ τε κάνυστρον· 10 καὶ πύρνα χελιδών καὶ λεκιθίταν οὐκ ἀπωθεῖται· πότερ᾽ ἀπίωμες ἢ λαβώμεθα; εἰ μέν τι δώσεις·   εἰ δὲ μή, οὐκ ἐάσομες·   ἢ τὰν θύραν φέρωμες   ἢ τὸ ὑπέρθυρον 15 ἢ τὰν γυναῖκα τὰν ἔσω καθημέναν·   μικρὰ μέν ἐστι, ῥᾳδίως νιν οἴσομες.   ἂν δὴ τι φέρῃς, μέγα δή τι φέροις·   ἄνοιγ᾽ ἄνοιγε τὰν θύραν χελιδόνι·   οὐ γὰρ γέροντές ἐσμεν, ἀλλὰ παιδία.   Page, Poetae Melici Graeci 848

Ήλθε το χελιδόνι ήλθε φέρνει τις καλοκαιριές και χαρούμενες χρονιές, κάτασπρη έχει την κοιλιά, μαύρη την ουρά.5 Ρίξε συκοπιταρίδα από το αρχοντικό σου, φέρε κύπελλο κρασί και κανίστρι με τυρί. Και το ξεροκόμματο,10 μα και το αυγόψωμο αγαπά το χελιδόνι. Να του δίνουμε ή θα καλοχεριστούμε; Αν μας δώσεις  -Αν μας αρνηθείς, ησυχία δεν θα βρεις ή θα αρπάξουμε την πόρτα  ή τ᾽ ανώφλι της ή τη νοικοκυρά που ᾽ναι μες στο σπίτι·15 είναι μικροκαμωμένη, εύκολα σηκώνεται. Αν θα μας φιλοδωρήσεις, να ᾽ναι κάτι που αξίζει. Άνοιγε, άνοιγε τη θύρα στα χελιδονάκια· δεν είμαστε δα γέροι, είμαστε παιδιά. (μετάφραση Μ. Ζ. Κοπιδάκης)

 

Το χελιδόνισμα της Ρόδου, ένα ανώνυμο δημώδες άσμα, παραδίδεται από τον Αθήναιο (ακμή: περ. 200 μ.Χ.). Το άσμα είναι πιθανώς πολύ παλαιότερο, ενδεχομένως παλαιότερο και από τον 5ο αι. π.Χ., αφού ο Αριστοφάνης φαίνεται να έχει υπόψη του κάποιο χελιδόνισμα. Το τραγουδούσαν παιδιά που πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι τον μήνα Βοηδρομιώνα (περ. 15 Φεβρουαρίου-15 Mαρτίου), δηλ. όταν έρχονταν τα χελιδόνια, οι προάγγελοι της άνοιξης. Στα παιδιά έδιναν γλυκίσματα, άλλα φαγώσιμα ή ακόμη και κρασί.

Πηγή:http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html?text_id=488

Λίγη  ...Άνοιξη ακόμη!

Η τοιχογραφία της Άνοιξης, από το Ακρωτήρι της Σαντορίνης  (16ος αι. π.Χ.)

 Είναι η μοναδική τοιχογραφία του Ακρωτηρίου που βρέθηκε ολόκληρη στην θέση της και καλύπτει τρεις τοίχους του ίδιου δωματίου. Αποτυπώνει το βραχώδες τοπίο της Σαντορίνης πριν την έκρηξη του ηφαιστείου. Συστάδες από κόκκινους κρίνους με κίτρινους στήμονες φυτρώνουν  ανά τρεις στα άγρια ηφαιστειακά βράχια. Τα (επτά συνολικά)  χελιδόνια  που πετούν στον ουρανό, άλλα μόνα τους και άλλα σε ζευγάρια που ερωτοτροπούν, αναγγέλουν τον ερχομό της Άνοιξης, συμβολίζοντας την αναγέννηση της Φύσης. 

Πηγή: http://www.namuseum.gr/collections/prehistorical/thera/thera01-en.html

Πηγή:http://www2.e-yliko.gr/htmls/Fyyl/Istoria/fiiconc3.aspx

Και επειδή στην πόλη, και μάλιστα σ'αυτήν που ζούμε, δύσκολα θα καταλάβουμε τον ερχομό της, σας αφιερώνω τον θριαμβευτικό ύμνο που της έγραψε ο Antonio Vivaldi, με την ευχή να μας φτιάξει τουλάχιστον τη διάθεση ανοιξιάτικη.  

Καλό μήνα και καλή άνοιξη σε όλους και όλες σας! Και μην ξεχάσετε να βάλετε τον Μάρτη σας!