καλό μήνα!

Νοέμβριος

Ο Σαββόπουλος στο "Μακρύ ζειμπέκικο για τον Νίκο" τον ονομάζει άγριο Νοέμβρη και, ιστορικά, ίσως και να είναι. 

Σήμερα, εν όψει της αλλαγής του μήνα, ζήτησα από τους μαθητές και τις μαθήτριές μου (70% των οποίων δεν έχουν μητρική γλώσσα την ελληνική) να μου γράψουν την ευχή "καλό μήνα" στη μητρική του γλώσσα ο καθένας, με διπλό στόχο: 1ον για να πιάσει καλύτερα η ευχή και να εξευμενίσουμε τον άγριο μήνα, και 2ον για να τιμήσουμε τις γλώσσες που μιλούν τα παιδιά μας στα σπίτια τους. (σ.σ. Πρέπει κάποτε να αρχίσουμε κι εμείς, εκτός από το να τους διδάσκουμε ελληνικά, να μαθαίνουμε και μερικές λέξεις από τους μαθητές μας.) Η διαδικασία της μεταγραφής της φράσης ήταν εξαιρετικά διδακτική και με οδήγησε σε διάφορες διαπιστώσεις, δύο από τις οποίες θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας. Η πρώτη ήταν ανώδυνη: η ευχή "καλό μήνα" δεν υπάρχει στις γλώσσες τους, γιατί δεν συνηθίζουν να τη λένε. Όταν παρόλα αυτά τους ζήτησα να την φτιάξουν και παράλληλα να μου γράψουν το όνομα του μήνα (Νοέμβριος) στη μητρική τους γλώσσα, ήρθε η δεύτερη διαπίστωση και ήταν σοκαριστική (ευτυχώς μόνο) για μένα: τα παιδιά δυσκολεύτηκαν πολύ όχι μόνο να φτιάξουν και τη φράση που τους ζήτησα, αλλά ακόμη και το όνομα του μήνα να θυμηθούν. Μαζεύτηκαν σε ομάδες κατά χώρα προέλευσης, αλλά και πάλι δεν έβρισκαν άκρη, καθώς προφορικά μπορούσαν να το πουν (ακούν τη γλώσσα τους στο σπίτι), όχι όμως και να το γράψουν σωστά. Στο διάλειμμα κάλεσα να τους βοηθήσουν άλλα, μεγαλύτερα, παιδιά, αλλά και πάλι... Στο τέλος μια μαθήτρια μου είπε: -Κυρία, καλύτερα να μπείτε στο google να τα βρείτε (sic!).  

Σημείωση: για τις επιδόσεις αυτών των παιδιών στην ελληνική γλώσσα μπορεί κανείς να συμπεράνει από τα κείμενά τους που αναρτώ στο μπλογκ.

Οι έχοντες ώτα ακουόντων, οι έχοντες νουν εν-νοούντων, οι έχοντες καρδίαν συν-αισθανέσθων.

Καλό μήνα σε όλους!

Willard Metcalf, November Mist, 1922 New Britain Museum of American Art, New Britain, Connecticut, USA 

Καλό μήνα σε όλους εύχονται στη μητρική τους γλώσσα και οι μαθητές και οι μαθήτριες του Α2, και των Β2 και Β3. 

ρωσικά: Хорoщoґо Месеца (κατά την άποψη του Κώστα) ή Xopoщero Mecяцa (άποψη της Μαριάννας). Ο Κώστας πάλι μας έμαθε το όνομα του μήνα: Ноябpb

 Şubat, λέει ο Χασάν, είναι ο Νοέμβριος στα τουρκικά ενώ η ευχή (αφού συσκέφθηκε με την αδελφή του), είναι műtlű aylar.

Αλβανικά: Muaj te mbar (κατά τη Τζέσικα) ή Muaj tё mbarё (κατά τον Έλβιο)

Για τα Γεωργιανά μας είπε η Χριστίνα: კარგი თვეში = kargi tve. 
Ούτε στα αγγλικά συνηθίζεται η ευχή, αλλά ο κατά το ήμισυ Καναδός Στέλιος μας εύχεται:  Have a pleasant month.

November Freshet, 1897 John Ottis Adams (1851-1927) American Impressionist Painter

 Και επειδή μου το ζήτησαν και το υποσχέθηκα, η ευχή καλό μήνα, αν υπήρχε στα λατινικά, θα ήταν: unum bonum mensem habeamus.

John Atkinson Grimshaw, November Moonlight, 1883

Νοέμβρης, Γιάννης Τσαρούχης

 Κι ένα τραγούδι που ταιριάζει στην μελαγχολία του μήνα

 

 

Μήνες και Ευχές στα λατινικά

Το Ρωμαϊκό έτος παλαιότερα άρχιζε από το Μάρτιο, δηλ. από την αρχή της ανοίξεως, αργότερα (από τα μέσα της β´ π.Χ. εκατονταετηρίδας) από τον Ιανουάριο∙ Το έτος, όπως και σε μας  είχε 12 μήνες, που τα ονόματά τους ήταν τα εξής: 1ος Martius, 2ος Aprilis, 3ος Maius, 4ος Junius, 5ος Quintīlis, 6ος Sextīlis, 7ος September, 8ος Octōber, 9ος November, 10ος December, 11ος Januarius, 12ος Februarius. Τα ονόματα αυτά των μηνών (κυρίως είναι επίθετα, για καθένα υπονοείται το όνομα mensis = μήνας) παρέμειναν και όταν μετατοπίστηκε η αρχή του έτους και μόνο δύο μηνών τα ονόματα μεταβλήθηκαν κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους, του Quintilis με το Julius για να τιμηθεί ο Ιούλιος Καίσαρ και του Sextīlis με το Augustus για να τιμηθεί ο Οκτάβιος Αύγουστος. Σταθερότερα τα σχετικά με το ρωμαϊκό ημερολόγιο καθορίστηκαν από τον Ιούλιο Καίσαρα (γι’ αυτό και το ημερολόγιο λέγεται Ιουλιανό). Πηγή: Ψηφιακό Σχολείο, Ψηφιακά διαδραστικά βιβλία.  http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C133/597/3935,17485/ Και αν για καλό μήνα θα ευχόμασταν "bonum mensem", ιδού μερικές ακόμη ευχές από έναν πολύ ενδιαφέροντα ιστότοπο:   Good luck!               Fēlicitās!
Happy birthday!       Beātum Diem Nātālem!
Happy new year!     Annum Faustum!
Merry Christmas!    Nātālem Hilarem

Read more: http://www.linguanaut.com/english_latin.htm#ixzz2jDTZBCCG

26 Οκτωβρίου

Γιορτάζει ο πολιούχος μας Άγιος.
Το 23ο Λύκειο εύχεται: Χρόνια Πολλά Θεσσαλονίκη

Τη χορωδία δίδαξε και διηύθυνε ο διευθυντής μας, κ. Ι. Σακελλάρης.

28η Οκτωβρίου 2013

Η γιορτή μας για την 28η Οκτωβρίου

Η κ. Κύρου διαβάζει το Πρακτικό. Ορισμός σημαιοφόρου και παραστατών

Απονομή επαίνων στα παιδιά μας που αρίστευσαν.

στιγμιότυπα της γιορτής

Σκηνές από τα "παρασκήνια"

Η κ. Αθανασιάδου που οργάνωσε την όμορφη γιορτή

Το σχολικό κυλικείο

Η Φιλίτσα και ο Βασίλης

Γλυκό χαμόγελο, καλή διάθεση, καλοσύνη, γενναιοδωρία: ένα κυλικείο καταφύγιο.

έφηβοι και ελεύθερος χρόνος.... συνέχεια

Επανερχόμαστε, όπως υποσχεθήκαμε. Το θέμα του ελεύθερου χρόνου αγγίζει τα παιδιά περισσότερο από όσο φανταζόμαστε. Αυτό δείχνουν τα πολύ όμορφα κείμενα που έγραψαν οι μαθητές του Β2, εμπνευσμένοι από το σενάριο που είχαμε κουβεντιάσει στην τάξη. Ιδού το ποίημα που έγραψε ο Μιχαήλ:

Έχεις σκεφτεί τι θα 'κανες αν είχες περισσότερο χρόνο;
Έναν χρόνο τόσο ελεύθερο όσο η ανθρώπινη φαντασία;
το έχω σκεφτεί και σίγουρα θα 'φτιαχνα έναν δικό μου κλώνο
για να προλάβω να απολαύσω όλη αυτή την ελευθερία.

Θα άφηνα την ψυχή μου να πλανηθεί σε ένα σύμπαν αχανές
όπου θα σταματούσε ο χρόνος και η κάθε λογική
όπου οι υποχρεώσεις θα είναι σαν κάτι αφανές
και όπου η ζωή μας θα έμοιαζε περισσότερο με ζωή.

Σημείωση: οι υπογραμμίσεις δικές μου.

Στη Ζακλίν  η ιδέα του άπλετου ελεύθερου χρόνου δημιουργεί μια πιο ρομαντική διάθεση. Γράφει:
"Θα πήγαινα στην ταράτσα μιας πολυκατοικίας, βράδυ, και θα θαύμαζα τα αστέρια. Γιατί τα αστέρια στέκονται εκεί ψηλά γεμάτα περηφάνεια, δίνοντάς μας ελπίδα και χαρά, στερώντας μας τη μοναξιά...
Η λάμψη τους με ταξιδεύει σε μια χώρα μαγική, εκεί όπου η ζωή είναι φανταστική και μοιάζει με φαντασμαγορική ταινία. Πρωταγωνιστεί η εφηβική ηλικία και μια μουσική  εκφράζει συναισθήματα που κρύβουν μια μεγάλη επιθυμία: τη λέξη Ελευθερία!!!"

Ξενοφών, Απομνημονεύματα 4.8.2-4

Χωρίς τον οδοστρωτήρα της γραμματικής και του συντακτικού η διδασκαλία του αδίδακτου κειμένου μπορεί να αποδειχτεί μια όμορφη περιπέτεια γνώσης. 
Η επιλογή του κειμένου έγινε με βασικό κριτήριο το γεγονός ότι συνδέεται με την Εισαγωγή στον Φιλοσοφικό Λόγο και βοηθά στην καλύτερη εμπέδωση του κεφ. Δ3 "Η δίκη και ο θάνατος του Σωκράτη", σ. 37-39. Επιπλέον ενδείκνυται για επανάληψη στα παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων και στην εκφορά του β΄ όρου σύγκρισης. Ακολουθούν  μερικές ενδεικτικές ερωτήσεις που καθοδήγησαν τους μαθητές και τις μαθήτριες στην επεξεργασία του κειμένου.

Ξενοφών, Απομνημονεύματα 4.8.2-4

[4.8.2] ὁμολογεῖται γὰρ οὐδένα πω τῶν μνημονευομένων ἀνθρώπων κάλλιον θάνατον ἐνεγκεῖν. ἀνάγκη μὲν γὰρ ἐγένετο αὐτῷ μετὰ τὴν κρίσιν τριάκοντα ἡμέρας βιῶναι διὰ τὸ Δήλια μὲν ἐκείνου τοῦ μηνὸς εἶναι, τὸν δὲ νόμον μηδένα ἐᾶν δημοσίᾳ ἀποθνῄσκειν ἕως ἂν ἡ θεωρία ἐκ Δήλου ἐπανέλθῃ, καὶ τὸν χρόνον τοῦτον ἅπασι τοῖς συνήθεσι φανερὸς ἐγένετο οὐδὲν ἀλλοιότερον διαβιοὺς ἢ τὸν ἔμπροσθεν χρόνον· καίτοι τὸν ἔμπροσθέν γε πάντων ἀνθρώπων μάλιστα ἐθαυμάζετο ἐπὶ τῷ εὐθύμως τε καὶ εὐκόλως ζῆν.

[4.8.3] καὶ πῶς ἄν τις κάλλιον ἢ οὕτως ἀποθάνοι; ἢ ποῖος ἂν εἴη θάνατος καλλίων ἢ ὃν κάλλιστά τις ἀποθάνοι; ποῖος δ’ ἂν γένοιτο θάνατος εὐδαιμονέστερος τοῦ καλλίστου; ἢ ποῖος θεοφιλέστερος τοῦ εὐδαιμονεστάτου;

[4.8.4] λέξω δὲ καὶ ἃ Ἑρμογένους τοῦ Ἱππονίκου ἤκουσα περὶ αὐτοῦ. ἔφη γάρ, ἤδη Μελήτου γεγραμμένου αὐτὸν τὴν γραφήν, αὐτὸς ἀκούων αὐτοῦ πάντα μᾶλλον ἢ περὶ τῆς δίκης διαλεγομένου λέγειν αὐτῷ ὡς χρὴ σκοπεῖν ὅ τι ἀπολογήσεται. τὸν δὲ τὸ μὲν πρῶτον εἰπεῖν· Οὐ γὰρ δοκῶ σοι τοῦτο μελετῶν διαβεβιωκέναι; ἐπεὶ δὲ αὐτὸν ἤρετο ὅπως, εἰπεῖν αὐτὸν ὅτι οὐδὲν ἄλλο ποιῶν διαγεγένηται ἢ διασκοπῶν μὲν τά τε δίκαια καὶ τὰ ἄδικα, πράττων δὲ τὰ δίκαια καὶ τῶν ἀδίκων ἀπεχόμενος, ἥνπερ νομίζοι καλλίστην μελέτην ἀπολογίας εἶναι.

Ερωτήσεις/επεξεργασία

4.8.2 

 Στην πρώτη περίοδο να βρεθούν οι όροι της σύγκρισης από το κάλλιον. Να αποδοθεί ο β΄ όρος και με τους δυο πιθανούς τρόπους.

Να εννοηθούν οι λέξεις που λείπουν στην τελευταία περίοδο.

ἕως ἂν ἡ θεωρία ἐκ Δήλου ἐπανέλθῃ: να βρεθεί ο υποθετικός λόγος.

Να βρεθούν οι προσδιορισμοί του χρόνου.

Τι χρειάστηκε να κάνει ο Σωκράτης μετά την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης; Για ποιον λόγο;

Πώς έζησε ο Σωκράτης στο δεσμωτήριο;

4.8.3 
οὕτως: Τι περιγράφεται με το επίρρημα; Κατά το δυνατόν αναλυτική περιγραφή του περιεχομένου του.
 αὐτὸς ἀκούων αὐτοῦ: Ποια ονόματα αντικαθιστούν οι δυο αντωνυμίες; Να ξαναγράψετε τη φράση βάζοντας τα ονόματα στη θέση των αντωνυμιών.
 Στην τελευταία περίοδο της παραγράφου να εννοηθούν οι όροι που παραλείφθηκαν από τον Ξενοφώντα.

Η παράγραφος αυτή αποτελείται αποκλειστικά από ευθείες ερωτήσεις. Προσπαθήστε να τις απαντήσετε. Τι παρατηρούμε;  Λειτουργία των ρητορικών ερωτήσεων.

Εκφορά του β΄όρου σύγκρισης.

 4.8.4

Από αντλεί τις πληροφορίες αυτής της παραγράφου ο Ξενοφών;

Ποια ήταν η ανησυχία του Ερμογένη;

Τι του απάντησε ο Σωκράτης;

τὸν δὲ τὸ μὲν πρῶτον εἰπεῖν: συμπλήρωση των όρων που λείπουν.

ἐπεὶ δὲ αὐτὸν ἤρετο ὅπως, συμπλήρωση των όρων που λείπουν.

Για το σπίτι

• Μεταγραφή στα νέα ελληνικά του διαλόγου μεταξύ του Ερμογένη και του Σωκράτη. Δραματοποίηση στην τάξη.

•  Στην Εισαγωγή του βιβλίου Αρχαία Ελληνικά Φιλοσοφικός Λόγος, σ. 39, αναφέρεται: 

"Τις μέρες εκείνες γίνονταν στο ιερό νησί του Απόλλωνα, την Δήλο, τα Δήλια. Οι Αθηναίοι είχαν στείλει εκεί θεωρία (επίσημη αποστολή σε ιερή τελετή) αντιπροσώπους της πόλης και το ένα από τα δύο ιερά πλοία τους, την Πάραλο. Κατά το έθιμο δεν μπορούσε να γίνει η εκτέλεση μέχρι την επιστροφή του πλοίου."  
Να μεταγράψετε το απόσπασμα της Εισαγωγής στα αρχαία ελληνικά, βοηθούμενοι από τις πληροφορίες που δίνει ο Ξενοφών στην παράγραφο 4.8.2
https://drive.google.com/file/d/0B3ZE08CgiIQSSF9kQUd0SFRuUms/edit?usp=sharing